Europejski tytuł egzekucyjny dla roszczeń bezspornych

A A A

G. Chudaś i I. Chudaś wnieśli powództwo o ustalenie nabycia prawa własności samochodu. Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wezwał DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaft (dalej jako: DA) z siedzibą w Oberursel (RFN) do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej. Odpis pozwu, wraz z tłumaczeniem na język niemiecki, oraz zawiadomienie o terminie rozprawy, wyznaczonej na 18.5.2016 r., zostały doręczone pozwanej 30.3.2016 r. za pośrednictwem poczty. Pozwana została wezwana do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie 30 dni. Jednakże DA nie złożyła odpowiedzi na pozew ani nie wzięła udziału w rozprawie. W dniu 18 maja Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny, w którym ustalił, że powodowie nabyli prawo własności danego samochodu osobowego, i na tej podstawie zasądził od DA zwrot kosztów postępowania w kwocie 3900 PLN na ich rzecz. W dniu 4.7.2016 r., za pośrednictwem poczty, DA został w jej siedzibie doręczony odpis wyroku zaocznego, przetłumaczony na język niemiecki, wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu od tego wyroku w terminie dwóch tygodni oraz o możliwości wniesienia zażalenia co do zawartego w wyroku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w terminie tygodnia. DA nie odwołała się i wyrok uprawomocnił się z dniem 19.7.2016 r. W dniu 11.10.2016 r. G. Chudaś i I. Chudaś wnieśli o wydanie zaświadczenia, że w części dotyczącej kosztów postępowania wyrok zaoczny z 18.5.2016 r. stanowi europejski tytuł egzekucyjny (dalej jako: ETE). Sąd odsyłający powziął wątpliwości dotyczące, co do istoty, możliwości uznania tego wniosku za objęty zakresem rozporządzenia (WE) Nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21.4.2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych. Wskazywał, że z wykładni językowej art. 7 rozporządzenia Nr 805/2004, w szczególności z użycia słowa „także” mogłoby wynikać, że zaświadczenie ETE może zostać nadane w odniesieniu do kosztów związanych z postępowaniem sądowym wyłącznie wtedy, gdy zawarte w orzeczeniu rozstrzygnięcie główne, wydane co do istoty, dotyczy roszczenia bezspornego i samo możliwe jest do opatrzenia go zaświadczeniem ETE. Jednak zdaniem sądu, nie jest wykluczone, że analiza teleologiczna przepisów rozporządzenia Nr 805/2004 mogłaby doprowadzić do wniosku, że rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów związanych z postępowaniem sądowym mogą stanowić decyzje dotyczące roszczeń bezspornych, co uzasadniałoby nadanie im zaświadczenia ETE na podstawie przepisów tego rozporządzenia.

Poprzez pytanie prejudycjalne Sąd Rejonowy dążył do ustalenia, czy art. 4 pkt 1 w zw. z art. 7 rozporządzenia Nr 805/2004 należy interpretować w ten sposób, że wykonalnej decyzji w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym, zawartej w orzeczeniu niedotyczącym roszczenia bezspornego, może zostać nadane zaświadczenie ETE?

Trybunał wskazał, że przedmiotowy zakres rozporządzenia Nr 805/2004 wynika w szczególności z jego art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2. Zgodnie z tymi przepisami ma ono zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych do orzeczeń, ugód sądowych oraz dokumentów urzędowych dotyczących roszczeń bezspornych. Przy czym za roszczenie bezsporne uważa się roszczenie o zapłatę konkretnej kwoty pieniężnej, która stała się wymagalna lub dla której termin wymagalności został określony w orzeczeniu, ugodzie sądowej lub dokumencie urzędowym. Zgodnie z art. 6 rozporządzenia Nr 805/2004 warunkiem nadania orzeczeniu zaświadczenia ETE jest to, aby dotyczyło ono roszczenia bezspornego oraz spełniało inne przesłanki określone w tym przepisie. Jedna z nich, sformułowana w art. 6 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, sprowadza się do wymogu, aby orzeczenie było wykonalne w państwie członkowskim wydania.

W odniesieniu do kosztów związanych z postępowaniem sądowym rozporządzenie Nr 805/2004 zawiera przepisy szczególne. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia Nr 805/2004 w przypadku gdy orzeczenie zawiera wykonalną decyzję w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym, należy nadać mu zaświadczenie ETE także w odniesieniu do kosztów, chyba że dłużnik wyraźnie sprzeciwił się obowiązkowi poniesienia tych kosztów w toku postępowania sądowego, zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego wydania.

Trybunał podzielił stanowisko rządu polskiego oraz Komisji Europejskiej, że z tego przepisu wynika, iż decyzja w sprawie kosztów związanych z postępowaniem sądowym nie jest uważana za rozstrzygnięcie autonomiczne w ramach rozporządzenia Nr 805/2004, ponieważ rozporządzenie jest stosowane do decyzji w sprawie tych kosztów, tylko jeśli to rozstrzygnięcie jest zawarte – jako rozstrzygnięcie akcesoryjne – w orzeczeniu głównym wydanym co do istoty. Użycie słowa „także” w art. 7 tego rozporządzenia wskazuje, że „wykonalnej decyzji w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym” nadaje się zaświadczenie ETE tylko wówczas, gdy orzeczenie główne dotyczy roszczenia bezspornego.

W art. 4 rozporządzenia Nr 805/2004 zdefiniowano pojęcie „orzeczenie” jako każde orzeczenie wydane przez sąd lub trybunał państwa członkowskiego, w tym w szczególności „ustalenie kosztów lub wydatków przez urzędnika sądowego”. Ponadto, wykonalna decyzja w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym stanowi, co do zasady, „roszczenie” w rozumieniu definicji tego pojęcia zawartej w art. 4 pkt 2 tego rozporządzenia. Jednak TS wskazał, że zgodnie z przewidzianymi w art. 7 rozporządzenia Nr 805/2004 przepisami szczególnymi dotyczącymi kosztów związanych z postępowaniem sądowym decyzji w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym nie można nadać zaświadczenia ETE w oderwaniu od orzeczenia głównego dotyczącego bezspornego roszczenia. Decyzja w sprawie kosztów związanych z postępowaniem sądowym jest bowiem nierozerwalnie związana z rozstrzygnięciem w przedmiocie żądania głównego, które jako jedyne uzasadnia nadanie orzeczeniu zaświadczenia ETE. Trybunał uznał, że definicje zawarte w art. 4 nie mogą mieć wpływu na samo stosowanie tego rozporządzenia.

Trybunał wskazał, że głównym celem rozporządzenia Nr 805/2004 jest utworzenie ETE dla roszczeń bezspornych, aby umożliwić – poprzez ustanowienie minimalnych standardów – swobodny przepływ orzeczeń, ugód sądowych oraz dokumentów urzędowych na obszarze wszystkich państw członkowskich, bez potrzeby wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w państwie członkowskim wykonania, przed uznaniem i wykonaniem. Niemniej jednak, ponieważ warunki stosowania ustanowionego przez rozporządzenie Nr 805/2004 mechanizmu stanowiącego odstępstwo od wspólnego systemu uznawania wyroków podlegają wykładni ścisłej (wyrok G, C 292/10, pkt 64), to ten cel nie może podważać wykładni zakresu stosowania tego rozporządzenia, który wynika z jego art. 7.

W rozpatrywanej sprawie główne żądanie, którego podniesienie doprowadziło do wszczęcia postępowania głównego, dotyczyło ustalenia istnienia prawa do ruchomości, tj. samochodu osobowego, a nie roszczenia bezspornego. Zatem podniesione żądanie nie należy do zakresu stosowania rozporządzenia Nr 805/2004 i dlatego decyzji w sprawie kwoty kosztów związanych z tym postępowaniem sądowym nie może zostać nadane zaświadczenie ETE na podstawie tego rozporządzenia.

Reasumując TS orzekł, iż art. 4 pkt 1 w zw. z art. 7 rozporządzenia Nr 805/2004 należy interpretować w ten sposób, że wykonalnej decyzji w sprawie kwoty kosztów związanych z postępowaniem sądowym zawartej w orzeczeniu niedotyczącym roszczenia bezspornego nie może zostać nadane zaświadczenie ETE.

Wyrok TS z 14.12.2017 r., Chudaś, C 66/17

 

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - WPiA UKSW w Warszawie, eskibinska@wp.pl

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Europejski tytuł egzekucyjny dla roszczeń bezspornych
Ewa Skibińska
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny