Składka na ubezpieczenie rentowe

Monitor Prawa Pracy | 8/2013

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego składka na ubezpieczenie rentowe w części opłacanej przez pracodawcę nie ma charakteru podatkowego i w związku z tym mogła być uchwalona w trybie pilnym. Kwestionowana ustawa jest zatem zgodna z Konstytucją.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego składka na ubezpieczenie rentowe w części opłacanej przez pracodawcę nie ma charakteru podatkowego i w związku z tym mogła być uchwalona w trybie pilnym. Kwestionowana ustawa jest zatem zgodna z Konstytucją.

Kwestionowana ustawa jako pilny projekt rządowy została uchwalona w szczególnym trybie. Podwyższyła ona wysokość składki na ubezpieczenia rentowe z 6 do 8% podstawy wymiaru. Zmiana ta objęła tylko pracodawcę. Wnioskodawca zarzucił, że kwestionowana ustawa – będąc faktycznie ustawą podatkową – została uchwalona z naruszeniem trybu pilnego (art. 123 ust. 1 Konstytucji) oraz wymagań dotyczących regulacji podatkowych (art. 2 Konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że o tym, czy ma się do czynienia z ustawą podatkową, decyduje charakter podatkowy daniny publicznej, której ona dotyczy. W związku z tym aby mogła być ona uznana za ustawę podatkową, danina publiczna musi nosić wszelkie cechy podatku. Nie ma przy tym znaczenia nazewnictwo przyjęte przez ustawodawcę.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że składka na ubezpieczenie rentowe w części opłacanej przez pracodawcę nie ma charakteru podatkowego – jest świadczeniem wzajemnym i celowym, stanowiącym dochód pozabudżetowy podmiotu publicznego (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Podatek i składka na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez pracodawcę to dwie różne instytucje. Skoro składka na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez pracodawcę nie jest podatkiem, to także ustawa wprowadzająca zmiany w wysokości takiej składki nie może być uznana za ustawę podatkową.

Ponadto TK przyjął, że składka na ubezpieczenie rentowe ma charakter niepodatkowej daniny publicznej rozliczanej i opłacanej miesięcznie. Oznacza to, że nie ma do niej zastosowania ani zakaz zmian w trakcie roku podatków rozliczanych w skali rocznej, ani ochrona interesów w toku.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że kwestionowana ustawa miała 32-dniowy okres dostosowawczy – odpowiednią vacatio legis – w odniesieniu do zmian prawa daninowego.

Wyrok TK z 15.7.2013 r., K 7/12