Przedawnienie roszczeń pracowniczych

Wyrok TS z 16.1.2014 r. w sprawie C 429/12 Siegfried Pohl przeciwko ÖBB – Infrastruktur AG

Monitor Prawa Pracy | 3/2014
Moduł: prawo pracy, prawo UE
Ewa Skibińska (opracowanie)

Unijne prawo, a zwłaszcza zasada skuteczności, nie stoi na przeszkodzie krajowemu przepisowi, na podstawie którego do prawa pracownika o ponowną ocenę okresów zatrudnienia, które należy uwzględnić w celu ustalenia daty odniesienia do celów awansu w ramach widełek płacowych, stosuje się 30-letni termin przedawnienia, rozpoczynający bieg w dniu zawarcia porozumienia zbiorowego, na podstawie którego ustalono tę datę odniesienia, lub w dniu błędnego zaszeregowania. Wyrok TS z 16.1.2014 r. w sprawie C 429/12 Siegfried Pohl przeciwko ÖBB – Infrastruktur AG Ramy prawne 1. Prawo UE Zgodnie z art. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z 27.11.2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy1 jej celem „jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania”. Artykuł 2 dyrektywy 2000/78 przewiduje:

„1. Do celów niniejszej dyrektywy »zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1. 2. Do celów ust. 1:
a) dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1”.
Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 2000/78 stanowi: „W granicach kompetencji UE niniejszą dyrektywę stosuje się do wszystkich osób, zarówno sektora publicznego, jak i prywatnego, włącznie z instytucjami publicznymi, w odniesieniu do:
a) warunków dostępu do zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w tym również kryteriów selekcji i warunków rekrutacji, niezależnie od dziedziny działalności i na wszystkich szczeblach hierarchii zawodowej, również w odniesieniu do awansu zawodowego (…); c) warunków zatrudnienia i pracy, łącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania”.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78 „niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne”. Takie odmienne traktowanie może polegać m.in. na:
a) wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony; b) określeniu warunków dolnej granicy wieku, doświadczenia zawodowego lub stażu pracy, wymaganego do zatrudnienia lub niektórych korzyści związanych z zatrudnieniem.
2. Prawo austriackie Paragraf 3 rozporządzenia z 1963 r. w sprawie wynagradzania pracowników kolei federalnych, pt. Data odniesienia do celów awansu, stanowi:
„1. Datę odniesienia dla awansu w ramach widełek wynagrodzenia określa się w ten sposób, że – z wyjątkiem okresów przed ukończeniem 18. roku życia i z zastrzeżeniem przepisów ust. 4–7 – uznaje się, że poprzedzają dzień zatrudnienia:
a) okresy wymienione w ust. 2, w całości, b) inne okresy, w połowie.
2. Zgodnie z ust. 1 lit. a) należy uznać, że dzień zatrudnienia poprzedza:
1) cały okres zatrudnienia na stanowisku w wymiarze co najmniej połowy czasu pracy pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w ramach stosunku pracy w austriackim transporcie kolejowym. W ten sam sposób uwzględnia się okres przepracowany w ramach stosunku pracy na stanowisku w kolejach kraju związkowego lub kolejach prywatnych, do którego znajduje zastosowanie regulamin służbowy podobny do regulaminu austriackich urzędników kolejowych”.
Paragraf 1480 austriackiego Kodeksu cywilnego stanowi: „Roszczenia o zaległe świadczenia roczne, w szczególności odsetki, (...) ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat; samo prawo jako takie podlega przedawnieniu poprzez nieskorzystanie z niego z upływem 30 lat”. p>