Pierwsze zasiedlenie budynku

A A A

Wykładnia przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU w zw. z art. 2 pkt 14 VATU uznająca, że aby nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku, musi dojść do oddania go po ulepszeniu do użytkowania w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu (np. w najem), jest sprzeczna z art. 12 ust. 2 Dyrektywy 112 oraz art. 135 ust. 1 lit. j) Dyrektywy 112.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 6.3.2018 r., I SA/Wr 918/17

Spółka z branży deweloperskiej (dalej: Spółka) planowała nabycie nieruchomości zabudowanych budynkami i budo­wlami.

W ocenie Spółki status budynków i budowli powodował, że ich nabycie korzystałoby ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: VATU).

Zgodnie ze wskazanym przepisem dostawa budynków budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od VAT, chyba że jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub w ciągu 2 lat od niego. Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie budynku lub budowli do używania (w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu) po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie wyniosły co najmniej 30% wartości początkowej.

W ocenie Spółki nabywane budynki i budowle były już przedmiotem pierwszego zasiedlenia – w ramach oddania ich do użytkowania w działalności gospodarczej Sprzedającego. Tak rozumiane pierwsze zasiedlenie budynków i budowli nastąpiło przy tym ponad dwa lata od planowanej transakcji.

Jednocześnie Spółka oraz sprzedawca planowali złożenie oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia od VAT sprzedaży nieruchomości (o którym mowa w art. 43 ust. 10 i 11 VATU). W konsekwencji przedmiotowa transakcja podlegałaby opodatkowaniu podatkiem VAT, a Spółka miałaby prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W celu potwierdzenia prawidłowości powyższego rozumowania Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki. Organ podatkowy wskazał, iż pierwsze zasiedlenie budynku należy rozumieć szeroko jako pierwsze zajęcie budynku, używanie. W efekcie, aby w tej sytuacji można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, jego używania, w tym również na potrzeby własnej działalności gospodarczej.

Organ podatkowy uznał jednak, że powyższa kwestia przedstawia się inaczej, w sytuacji gdy budynek został ulepszony, a wydatki na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu. Wówczas bowiem, aby nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku, musi dojść do oddania obiektu po ulepszeniu do użytkowania w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu (art. w najem). W konsekwencji organ podatkowy wskazał, iż dostawa przedmiotowych nieruchomości jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia i nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU.

Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej została zaskarżona do WSA we Wrocławiu, który podzielił stanowisko Spółki. W ocenie sądu przyjęte przez organ podatkowy wąskie rozumienie pojęcia pierwszego zasiedlenia, uznające, że aby nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku, musi dojść do oddania go po ulepszeniu do użytkowania w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu, jest sprzeczne z Dyrektywą 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006 r., dalej: Dyrektywa).

Komentarz

Osią sporu rozstrzygniętego komentowanym wyrokiem jest definicja pojęcia „pierwszego zasiedlenia” na gruncie VATU. Literalna wykładnia art. 43 ust. 10 VATU jednoznacznie wskazuje, że warunkiem pierwszego zasiedlenia jest jego dokonanie w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Warunek ten odnosi się przy tym zarówno do oddania budowli lub budynków do użytkowania po ich wybudowaniu, jak i ulepszenia.

Natomiast prounijna wykładnia komentowanego przepisu prowadzi do innych skutków. Na gruncie przepisów Dyrektywy dostawa budynków i budowli jest zasadniczo zwolniona od VAT – z wyjątkiem m.in. dostawy dokonywanej przed pierwszym zasiedleniem. Dyrektywa umożliwia państwom członkowskim przyjęcie także innych kryteriów niż kryterium pierwszego zasiedlenia, takich jak: okres upływający między datą ukończenia budynku a datą pierwszej dostawy lub też okres upływający między datą pierwszego zasiedlenia a datą następnej dostawy. Dyrektywa nie definiuje natomiast pojęcia „pierwszego zasiedlenia”.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 16.11.2017 r. w sprawie C-308/16 (Kozuba Premium Selection) rozstrzygnął, iż przyjęta przez polskiego ustawodawcę definicja „pierwszego zasiedlenia” jest niezgodna z wymaganiami Dyrektywy, gdyż podważa skuteczność zastosowania komentowanego zwolnienia od podatku VAT oraz wykracza poza przewidziany w Dyrektywie margines pozwalający na zmianę samego pojęcia pierwszego zasiedlenia.

Tezy zawarte w wyroku w sprawie C-308/16 znalazły już także potwierdzenie w wyrokach sądów administracyjnych (np. w wyroku NSA z 23.11.2017 r., I FSK 312/16, wyroku WSA w Warszawie z 31.1.2018 r., III SA/WA 983/16). Komentowany wyrok WSA we Wrocławiu jest zatem kolejnym, który przyczynia się do kształtowania nowej, istotnej dla polskich podatników dokonujących transakcji na rynku nieruchomości linii orzeczniczej.

Co istotne, w komentowanym wyroku sąd potwierdził, iż warunku dokonania pierwszego zasiedlenia w ramach czynności podlegających opodatkowaniu (wynikającego z art. 2 ust. 1 pkt 14 VATU) nie stosuje się także w sytuacji, gdy budynek jest oddany do używania po jego ulepszeniu.

Warto zauważyć, że orzeczenie TSUE ma znaczenie nie tylko do przyszłych transakcji, ale także może być podstawą uzyskania zwrotu podatku za przeszłe okresy.

Opracowanie i komentarz: Anna Jaskuła, starszy konsultant


Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Pierwsze zasiedlenie budynku
Do:
Od:
Wiadomość:
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny