Dochody fundacji na objęcie udziałów w spółce celowej powołanej do realizacji celów statutowych nie są zwolnione z PDOPr

A A A

Fundacja, obejmując udziały w utworzonej spółce celowej, powołanej do realizacji celów statutowych fundacji – nie wydatkuje dochodu na cele statutowe określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ­PDOPrU. Jednocześnie obejmowanie udziałów nie mieści się w dyspozycji art. 17 ust. 1e ­PDOPrU. Utworzenie czy wspieranie spółek kapitałowych nie mieści się w celach, które są preferowane przez ustawodawcę.

Wyrok WSA w Gliwicach z 14.2.2018 r., I SA/Gl 1242/17

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: Fundacja (dalej: Fundacja) wystąpiła do Ministerstwa Finansów (dalej: MF) o udzielenie interpretacji w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku wskazała, że zajmuje się m.in. prowadzeniem i wspieraniem działalności edukacyjnej, oświatowej, kulturalnej i naukowej. W ramach podejmowanych działań Fundacja realizuje przedsięwzięcie, które polega na wybudowaniu i prowadzeniu niepublicznego przedszkola. W celu realizacji przedsięwzięcia i budowy budynku przedszkola fundacja utworzyła spółkę celową, która ma za zadanie przeprowadzić wszelkie czynności związane z procesem budowlanym, tj. m.in. zawrzeć odpowiednie umowy z firmami świadczącymi usługi budowlane oraz administrować i zarządzać całym przedsięwzięciem. Fundacja jest jedynym udziałowcem spółki, dzięki czemu zapewniła sobie kontrolę nad działalnością spółki. Ponadto fundacja zawarła ze spółką umowę o świadczenie usług administrowania. Umowa ta przewiduje, że po zakończeniu procesu budowlanego. Fundacja będzie wydzierżawiać nieruchomość spółce, która następnie poddzierżawi ją jednostce organizacyjnej, prowadzącej działalność w zakresie oświaty. Na podstawie umowy spółka zobowiązuje się administrować i nadzorować przedsięwzięcie z perspektywy celów statutowych Fundacji oraz prawa. Zdaniem Fundacji posłużenie się w realizacji przedsięwzięcia spółką wynika m.in. z uwarunkowań prawnych Fundacji i ograniczonych możliwości prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. W momencie utworzenia spółki Fundacja nabyła udziały w jej kapitale zakładowym. Tym samym Fundacja poniosła wydatek ze swojego majątku. W związku z powyższym Fundacja wystąpiła do MF z pytaniem: Czy na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ­PDOPrU wolne od podatku są dochody Fundacji, przeznaczone na utworzenie i objęcie udziałów w spółce, powołanej do realizacji celów statutowych Fundacji, której jedynym udziałowcem jest Fundacja. Zdaniem Fundacji wydatkowanie środków na utworzenie i objęcie przez nią udziałów w spółce na ww. zasadach może korzystać ze zwolnienia, gdyż stanowi przeznaczanie dochodów na cele oświatowe, o których mowa w art. 17 pkt 1 ust. 4 PDOPrU. W interpretacji z 5.9.2017 r. (0111-KDIB1-3.4010.196.2017.1.IZ) MF uznał stanowisko fundacji za nieprawidłowe. Uznał, że dochód Fundacji przeznaczony na zakup udziałów w spółce z o.o. nie jest wydatkowany na działalność statutową, tj. działalność o charakterze oświatowym. Interpretacja MF została zaskarżona do WSA. Rozpoznając sprawę, WSA nie zgodził się ze stanowiskiem Fundacji i oddalił skargę.

Komentarz

Spór między stronami dotyczy oceny, czy nabycie udziałów w spółce jest wydatkowaniem dochodu na zadania statutowe w zakresie działalności oświatowej lub naukowej, dającym podstawę do skorzystania ze zwolnienia na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU.

Celem Fundacji (zgodnie ze statutem) jest m.in. działanie w celu prowadzenia i wspierania działalności edukacyjnej, oświatowej, kulturalnej i naukowej, a oprócz tego przeznaczeniem dochodu Fundacji w wymienionym wyżej stanie faktycznym są cele działalności oświatowej, a zatem wypełnione zostały znamiona art. 17 pkt 1 ust. 4 PDOPrU, jednakże art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU, jak również przepis go doprecyzowujący – art. 17 ust. 1b PDOPrU, nie przewidują tworzenia spółek i obejmowania w nich udziałów/akcji.

Według mnie z przepisów nie wynika jasno, czy w tym stanie faktycznym można definitywnie stwierdzić, czy warunek związany z przeznaczeniem i wydatkowaniem dochodów na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU, które to cele realizowane są przez Fundację, jest spełniony. Argumentem po stronie Fundacji jest fakt, że założenie spółki celowej miało na celu zwiększenie dochodu Fundacji i przeznaczenie go na cele statutowe, a oprócz tego wyeliminowanie ryzyka wynikającego z łączenia codziennej działalności Fundacji z przedsięwzięciem budowy przedszkola stricte przez Fundację.

Jednakże przepisy można interpretować też w sposób, w który dokonały tego organy, tzw. budowa przedszkola traktowana jako pośredni etap alokacji dochodu, choćby była obliczona na zwiększenie dochodu Fundacji i jego późniejsze przeznaczenie na cele statutowe, nie może być uznana za dokonaną z przeznaczeniem i wydatkowaniem dochodów na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU, a zatem nie mogłyby korzystać z przedmiotowego zwolnienia.

Według mnie analizowana sprawa pokazuje, że istnieje potrzeba doprecyzowania przepisów, tak aby możliwe było jasne określenie, czy spółki celowe utworzone przez fundacje do realizacji celów statutowych mogą korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU.

Opracowanie i komentarz: Michał Fisiak, konsultant



Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Dochody fundacji na objęcie udziałów w spółce celowej powołanej do realizacji celów statutowych nie są zwolnione z PDOPr
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny